Агульная характарыстыка лесопаталагнічнай сітуацыі ў лясным фондзе Рэспублікі Беларусь

На пачатак 2025 года агульная плошча ачагоў шкоднікаў і хвароб лесу ў лясным фондзе Рэспублікі Беларусь складала 167 823,0 га, у тым ліку па Мінлясгасе – 148 999,1 га (88,8%).

На працягу года ў лясах Рэспублікі Беларусь узніклі новыя ачагі на плошчы 24 594,2 га, у тым ліку па Мінлясгасе – 23 840,6 га, у асноўным за кошт выяўлення ачагоў каранёвай губкі елкі (26,4%) і ачагоў ствалавых шкоднікаў елкі (26,0%). Ліквідаваныя мерамі барацьбы агмені на агульнай плошчы: па Рэспубліцы Беларусь – 10 485,2 га, у тым ліку па Мінлясгасе – 9 851,5 га; затухлі ў выніку натуральных фактараў: па Рэспубліцы Беларусь – 26 574,7 га, у тым ліку па Мінлясгасе – 23 350,3 га (Табліца 1).
На канец 2025 года ў цэлым па Рэспубліцы Беларусь Плошча ачагоў паменшылася ў параўнанні з 2024 годам на 12 475,0 га і склала 155 357,2 га.
З агульнай плошчы ачагоў хвароб лесу ўчасткі, заражаныя каранёвай губкай, складаюць па Рэспубліцы Беларусь 76,1%, у тым ліку па Мінлясгасе – 78,5%.
Як і ў мінулыя гады, найбольшыя плошчы ачагоў шкодных арганізмаў сканцэнтраваны ў лясным фондзе Гомельскага ДВЛГА, дзе іх доля складае 30,7% ад агульнай плошчы ачагоў па Мінлясгасе і 27,6% па рэспубліцы, найменшыя – у лясным фондзе Віцебскага ДВЛГА (4,0% па Мінлясгасе і 3,6% па рэспубліцы).

З лісцегрызучых шкоднікаў ў 2026 годзе небяспеку могуць прадстаўляць зімовая пядзеніца і златогузка, ачагі якіх сфармаваліся на плошчы 466,8 га і 206,0 га адпаведна. Патрабуюць мер барацьбы на канец 2025 года ачагі зімовай пядзеніцы і златогузкі плошчай 327,6 га і 206,0 га адпаведна. Пры паспяховай выжывальнасці зімуючага запасу шкодніка і спрыяльных умовах у перыяд выхаду гусеніц можа ўзнікнуць неабходнасць у правядзенні ахоўных мерапрыемстваў супраць зімовай пядзенікі ў Шумілінскім лясгасе і супраць златагузкі ў Бараўлянскім спецлясгасе.

У лясным фондзе Рэспублікі Беларусь пад уздзеяннем розных неспрыяльных фактараў абіятычнага і біятычнага характару ў 2025 годзе загінула 23 126 га насаджэнняў, у тым ліку па Мінлясгасе 22 541 га, што ў 1,6 разы менш, чым у 2024 годзе, пры гэтым гібелі былі схільныя ў асноўным хваёвыя насаджэнні (80,1%). Максімальная гібель лясных насаджэнняў у 2025 годзе была зафіксавана на тэрыторыі Гомельскага ДВЛГА – 8 009 га, або 34,6% ад усёй плошчы загінуўшых насаджэнняў Рэспублікі Беларусь.
У 2025 годзе пераважнымі фактарамі, якія аказалі негатыўнае ўздзеянне на аб’екты ляснога фонду, з’яўляліся неспрыяльныя ўмовы надвор’я, на долю якіх прыпадае 92,4% загінулых лясных насаджэнняў.

У 2025 годзе ў лясным фондзе Мінлясгаса пад уздзеяннем розных неспрыяльных фактараў навакольнага асяроддзя былі пашкоджаны насаджэнні на плошчы 93,5 тыс.га ў аб’ёме 5,5 млн. м3 (у 1,6 разоў менш, чым у мінулым годзе), з іх 98,4% плошчы дрэвастояў пашкоджана ветрам, 1,1% – уплывам залішняга ўвільгатнення, 0,2% – снегаломамі, 0,2% – ляснымі пажарамі, 0,1% – паніжэннем узроўню грунтавых вод.

У выніку ўздзеяння ўраганных і шквалістых вятроў былі пашкоджаны лясы з утварэннем ветравалаў і бураломаў на агульнай плошчы 92,0 тыс.га ў аб’ёме 5,18 млн. м3, што ў 1,7 раза менш у параўнанні з аб’ёмам ветравалаў і бураломаў у 2024 годзе. Правядзенне суцэльных санітарных высечак спатрэбілася на плошчы 11,4 тыс.га ў аб’ёме 3 207,8 тыс. м3, выбарачных санітарных высечак – на плошчы 0,9 тыс. га ў аб’ёме 19,5 тыс. м3, уборкі захламленасці – на плошчы 79,7 тыс. га ў аб’ёме 1 955,9 тыс. м3. Найбольш пацярпелымі аказаліся лясы Гомельскага ДВЛГА, агульны аб’ём пашкоджаных дрэвастояў у якіх склаў 2 992,3 тыс. м3, у тым ліку запатрабаваўшых правядзення суцэльных санітарных высечак у аб’ёме 1 699,9 тыс. м3 на плошчы 6 552,3 га.

Зваротная сувязь